De Kleine Kapitein

Sardes heeft 'De Kleine Kapitein' ontwikkeld, een basistraining van vier dagdelen die leidsters en leerkrachten leert de ontwikkeling van zelfsturing bij jonge kinderen (2,5 tot 6 jaar) te stimuleren. De training bevat elementen uit het in de VS effectief gebleken VVE-programma 'Tools of the Mind'.
De training bestaat uit vier intensieve trainingsbijeenkomsten van een dagdeel: drie inhoudelijke bijeenkomsten en een vierde bijeenkomst die gaat over hoe leerkrachten en PM’ers het onderwerp van zelfsturing verder kunnen toepassen en borgen in hun eigen locatie. Er wordt gewerkt met door de deelnemers in te brengen casussen, zodat de training goed aansluit bij situaties in de eigen praktijk.

Het doel van de training 'De Kleine Kapitein' is dat leerkrachten en PM’ers herkennen wat executieve functies en zelfsturing zijn, dat ze zelfsturingsdoelen kunnen stellen waaraan ze met peuters en kleuters kunnen werken, dat ze in hun aanbod en activiteiten op een meer structurele manier aandacht besteden aan zelfsturing en op basis van gestelde doelen, zelf activiteiten kunnen ontwerpen met een zelfsturingsdoel.

Bijeenkomst 1: Inleiding op het onderwerp
Wat zijn nu precies Executieve Functies (EF) en wat is zelfsturing? Waarom zou daar aandacht voor moeten zijn? Welke competenties horen daarbij? Wat herkennen cursisten in hun eigen praktijk?

Bijeenkomst 2: De stap van activiteiten doen naar doelen stellen
Waar werken cursisten naar toe? Waar zijn activiteiten/ spelletjes/ taakjes goed voor in het licht van de ontwikkeling van zelfsturing? Welke ontwikkelingsgebieden, welke zelfsturingsdomeinen (en combinaties daarvan) worden door die activiteiten gestimuleerd? Hoe kunnen deelnemers vervolgens werken aan het stellen van passende doelen en ontwikkellijnen?

Bijeenkomst 3: Werken met een eigen casus
In deze bijeenkomst werken cursisten met een zelfgekozen casus uit de eigen praktijk. Ze leren benoemen op welke punten een kind in zijn spel (of andere activiteit) stagneert en hoe ze de ontwikkeling verder kunnen stimuleren, vanuit het perspectief van zelfsturing. Van het werken met één kind schakelen we over op het werken aan lastige situaties in de gehele groep. Potentieel lastige momenten voor kinderen zijn bijvoorbeeld de overgang van de ene naar de andere activiteit, het vrij spel in de hoeken, of kringactiviteiten.

Bijeenkomst 4: Implementatie en borging
Hoe kan het werken aan zelfsturing ingepast worden in het werken met de eigen methode? En in de organisatie en de ontwikkelingen binnen de organisatie? Hoe kunnen deelnemers het geleerde overdragen op nieuwe collega’s? Aan de orde komt ook hoe het werken aan executieve functies een plaats krijgt in de organisatie: hoe worden medewerkers gefaciliteerd om eraan te werken, etc.

Meer weten?