Goede overdracht: flitsende start op school

Wat kunnen voorschoolse voorzieningen (kinderdagverblijven en peuterspeelzalen) en basisscholen in gezamenlijkheid doen om kinderen een goede start op school te geven? In een internationale systematische review is gebruik gemaakt van 42 recente onderzoeken (2010 – 2015) naar de overstap van voorschoolse voorzieningen naar basisonderwijs in 13 landen.

De essentie is dat alle betrokkenen (leidinggevenden van kinderdagverblijven en basisscholen, pedagogisch medewerkers, leerkrachten en ouders) bij de overdracht samenwerken. Wat helpt is dat er overdrachtactiviteiten plaatsvinden voor kinderen en ouders die het makkelijker maken om de overstap te maken. Voorwaardelijk is dat voorschoolse voorzieningen aandacht besteden aan de zelfredzaamheid en zelfregulatie van kinderen, zodat ze snel kunnen inpassen op school.    

Een van de activiteiten die de overdracht bevordert is dat enkele leerlingen (toekomstige klasgenoten) een bezoek brengen aan de voorschoolse voorziening om te vertellen hoe het op school is. Een andere activiteit is dat de voorschoolse voorziening een themahoek rond ‘naar school gaan’ inricht. Daar kunnen kinderen via rol- en fantasiespel ‘schooltje spelen’. Nog weer een andere kindactiviteit vanuit de school is het inzetten van ‘maatjes’. Dit houdt in dat een (oudere) leerling wordt gekoppeld aan de nieuwkomer, die hem/haar wegwijs biedt in het dagritme en de (gedrags)regels en routines in de klas. Voor de ouders helpt het als er tussen voorschoolse voorzieningen en basisscholen afspraken zijn over welke informatie over het kind op welke wijze wordt gedeeld, maar ook dat de ouders zich kunnen oriënteren op de nieuwe school. Dit vraagt in de praktijk een flexibele vormen van overdracht. Het is belangrijk dat kinderen bij het bereiken van de schoolgerechtigde leeftijd klaar zijn voor school (‘school readiness’), maar minstens zo belangrijk is dat de school klaar (‘ready school’) is voor de ontvangst van nieuwe kinderen met al hun diverse achtergronden en behoeften in spel, leren en ontwikkelen.

 

Meer lezen? Zie: Lillejord, S., Børte, K., Halvorsrud, K., Ruud, E., & Freyr, T. (2015). Measures with positive impact in transition from kindergarten to school: A systematic review. Oslo: Knowledge Center for Education, www.kunnskapssenter.no